İnternet Erişim Engelleme Kararlarına Karşı Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuru Dilekçesi Örneği

Kısa Özet

İnternet erişim engelleme kararları, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında sulh ceza hakimlikleri veya doğrudan kanunla belirlenen kurumlar tarafından verilebilmektedir. Bu kararlar, ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı gibi temel hak ve özgürlükleri sınırlandırmaktadır. Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve özgürlükler ancak kanunla ve ölçülülük ilkesine uygun olarak sınırlanabilir. Erişim engelleme kararına karşı başvurulabilecek olağan kanun yolları (itiraz) tüketildikten sonra, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilir. Bu makalede, bireysel başvuru dilekçesinin hazırlanmasına ilişkin usul ve esaslar ile örnek bir dilekçe metni sunulmaktadır.

Detaylı Açıklama

1. Erişim Engelleme Kararlarına Karşı Başvuru Yolları

5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca, içerik nedeniyle erişimin engellenmesi kararı sulh ceza hakimliği tarafından verilir. Bu karara karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 267. maddesi uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. İtiraz mercii, kararı veren hakimin bağlı bulunduğu ağır ceza mahkemesidir. İtirazın reddedilmesi halinde, iç hukuk yollarının tüketildiği kabul edilir ve Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilir.

2. Bireysel Başvuru Şartları

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru, Anayasa'nın 148. maddesi ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesi uyarınca yapılır. Başvuru için aranan temel şartlar şunlardır:

• Başvuru hakkı: Başvurucu, erişim engelleme kararından doğrudan etkilenen kişi olmalıdır (içerik sağlayıcı, site sahibi veya kullanıcı).
• İç hukuk yollarının tüketilmesi: Sulh ceza hakimliği kararına karşı itiraz yolunun tüketilmiş olması gerekir.
• Başvuru süresi: İtirazın reddine ilişkin kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapılmalıdır.
• İhlal iddiası: Başvurucu, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden birinin ihlal edildiğini ileri sürmelidir. Erişim engelleme kararlarında en sık ileri sürülen ihlal iddiaları, ifade özgürlüğü (Anayasa m. 26) ve bilgiye erişim hakkıdır.

3. Dilekçenin İçeriği

Bireysel başvuru dilekçesi, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 59. maddesi uyarınca aşağıdaki unsurları içermelidir:

• Başvurucuya ilişkin bilgiler: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres, e-posta, telefon.
• Varsa vekil bilgileri: Avukatın adı, soyadı, baro sicil numarası.
• İhlal edildiği iddia edilen hak: Hangi Anayasa maddesinin ihlal edildiği açıkça belirtilmelidir.
• Olayların özeti: Erişim engelleme kararının hangi tarihte, hangi içerik için verildiği, itiraz süreci ve sonucu.
• Bireysel başvuru yoluna başvurma nedenleri: İhlal iddiasının gerekçeleri, ölçülülük ilkesine aykırılık, kanunilik ilkesine aykırılık gibi.
• Talep sonucu: Erişim engelleme kararının kaldırılması veya ihlalin tespiti ile tazminat talebi.
• Ekler: Erişim engelleme kararı, itiraz dilekçesi, itirazın reddine dair karar, tebligat belgeleri.

4. Örnek Dilekçe Metni

Aşağıda, Anayasa Mahkemesi'ne sunulmak üzere hazırlanmış örnek bir bireysel başvuru dilekçesi yer almaktadır. Bu örnek, genel bir şablon olup somut olaya göre uyarlanmalıdır.

---

T.C. ANAYASA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA

BAŞVURU NO: (Mahkemece verilecektir)

BAŞVURUCU: Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres, Telefon, E-posta

VEKİLİ: Av. Adı Soyadı, Baro Sicil No, Adres

KONU: 5651 sayılı Kanun kapsamında verilen erişim engelleme kararı nedeniyle ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkının ihlali iddiasıyla bireysel başvuru.

AÇIKLAMALAR:

1. Başvurucu, ... tarihinde ... adlı internet sitesinde yayınladığı ... başlıklı içerik nedeniyle ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile erişimin engellenmesine karar verildiğini öğrenmiştir.

2. Bu karara karşı ... Ağır Ceza Mahkemesi'ne itiraz edilmiş, ancak itiraz ... tarih ve ... sayılı karar ile reddedilmiştir.

3. Erişim engelleme kararı, Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünü ihlal etmektedir. Zira içerik, herhangi bir suç unsuru taşımamakta ve kamu düzenine açık bir tehdit oluşturmamaktadır.

4. Ayrıca, erişim engelleme kararı ölçülülük ilkesine aykırıdır. Daha hafif bir müdahale olan içerik kaldırma yerine tüm siteye erişimin engellenmesi orantısız bir müdahaledir.

5. Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre (örn. AYM, E. 2014/3986, K. 2014/17506) ifade özgürlüğüne müdahale ancak kanunla ve demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olarak yapılabilir. Somut olayda bu şartlar gerçekleşmemiştir.

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğinin tespitine, erişim engelleme kararının kaldırılmasına ve başvurucuya manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ederim.

EK:

• Erişim engelleme kararı örneği
• İtiraz dilekçesi örneği
• İtirazın reddine dair karar örneği
• Tebligat belgeleri
• Vekaletname örneği

Başvurucu / Vekili

Adı Soyadı

İmza

---

5. Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Başvuru dilekçesi, Anayasa Mahkemesi'nin resmi başvuru formu kullanılarak veya serbest metin şeklinde hazırlanabilir. Ancak form kullanılması önerilir.
• Dilekçede ihlal iddiası somut ve açık bir şekilde gerekçelendirilmelidir.
• Ekler eksiksiz sunulmalı, aksi halde başvuru usulden reddedilebilir.
• Başvuru, bizzat başvurucu veya vekili aracılığıyla yapılabilir. Vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekaletname eklenmelidir.
• Başvuru ücretsizdir, ancak adli yardım talebi gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Erişim engelleme kararına karşı doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilir miyim?

Hayır. Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapabilmek için öncelikle iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekir. Erişim engelleme kararına karşı sulh ceza hakimliğine itiraz edilmeli, itirazın reddedilmesi halinde 30 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir.

2. Bireysel başvuru süresi ne kadardır?

İtirazın reddine ilişkin kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapılmalıdır. Süre hak düşürücü olup, kaçırılması halinde başvuru reddedilir.

Kanun Referansları

• Kanun Adı: 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
• Madde Numarası: 45, 47, 48
• Not: Bireysel başvuru usulü, başvuru şartları ve dilekçe içeriği bu maddelerde düzenlenmiştir.
• Kaynak: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6216&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5